Geplaatst door op 18 March 2014

self-driving-trucks

Toen Radio 1 laatst een vrachtwagenchauffeur aan het woord liet over zelfrijdende auto’s, bood dat een aardig inkijkje in de menselijke psyche. Een auto die zelf reed? Dat kon toch niet! Een robotbestuurder die vrachtwagenchauffeurs overbodig ging maken? Hoe kwam je erbij! De chauffeur wilde in de verste verte niet horen van technologische bedreigingen voor zijn beroep – of voor z’n boterham. De radiomakers maakten in één keer duidelijk welke mentale blokkades zogeheten disruptieve business-modellen oproepen bij direct betrokkenen. Ze kunnen domweg niet geloven dat machines hun werk goedkoper en beter zullen doen dan zijzelf.

Je zou kunnen denken: arme vrachtwagenchauffeur. Hij blinddoekt zichzelf moedwillig om de onvermijdelijke opmars van de zelfrijdende auto maar niet te hoeven zien. Maar zo simpel is het niet. De vrachtwagenchauffeur heeft wel degelijk een punt – al is hij zich er waarschijnlijk niet van bewust. Het is namelijk zeer de vraag of robotauto’s het vrachtverkeer gaan overnemen.

Luister bijvoorbeeld naar Elon Musk, de visionaire productontwikkelaar van de elektrische auto Tesla. In de Tegenlicht-uitzending Hoe raken we de auto kwijt vertelt hij hoe onvoorspelbaar de ontwikkeling van het verkeer eigenlijk is. Musk investeerde hevig in de elektrische auto, omdat hij denkt dat oprakende grondstoffen, waaronder olie, een groot probleem gaan worden. Dit zal de elektrificatie van transport wereldwijd een enorme push geven, denkt hij – en daar zit iets in.

Maar hij noemde nog een argument tegen de overheersing van de zelfrijdende auto in het beroepsgoederenvervoer: nieuwe vindingen. Met de 3D printer, die je nu al voor $1000 onder meer bij Amazon kunt kopen, gaan mensen en bedrijven hun eigen producten maken. Winkels, die het sowieso moeilijk krijgen, hoeven minder bevoorraad, want er wordt minder gekocht. Voor het geval mensen toch iets laten bezorgen, kan dat straks veel sneller en schoner met een drone in plaats van met een truck. Het online warenhuis Amazon investeert hierin niet voor niets op grote schaal.

Wie is de winnaar in de race om het toekomstige goederenvervoer? Iedereen die zegt dat hij het weet, moet met achterdocht worden bezien. Het interessante van onze tijd is nu juist dat we niet kunnen uittekenen hoe het zal gaan, omdat er zoveel tegelijkertijd verandert. Dat betekent overigens niet dat vrachtwagenchauffeurs nu rustig kunnen gaan slapen, want dat de digitale revolutie aan hun sector voorbij zal gaan, is hoogst onwaarschijnlijk. Het verplicht ze eerder tot een open en wakkere geest, om de nieuwe kansen en mogelijkheden op tijd te zien.

Als we dan toch een beroepsgroep moeten noemen die compassie verdient, is het die van de stadsplanners en landschapsarchitecten. Welke keuzes maken zij en waarop baseren ze die? Moeten er minder wegen komen, of juist meer? Meer winkelcentra, of juist minder?  Misschien een tip voor Radio 1: laat ze eens aan het woord over de buitengewone uitdagingen waar de technologische opmars hen voor stelt.