Geplaatst door op 28 November 2013

NSA800

nos.nl meldt vandaag dat steeds meer Europese bedrijven twijfelen of ze hun data nog wel zullen opbergen in de cloud (in plaats van op hun eigen servers), uit angst dat hun gegevens in handen komen van de NSA. We konden erop wachten. Het afluisterschandaal krijgt een steeds grotere impact. Het is allang geen diplomatieke kwestie meer.

Iedereen lijkt zich nu te realiseren dat hun digitale gegevens helemaal niet goed beschermd zijn tegen speurneuzen. Dit wordt in de eerste plaats de Amerikaanse overheid aangerekend – en de nationale regeringen die er stilzwijgend aan hebben meegewerkt. Maar het inzicht dringt door dat er zonder Facebook, Google, Apple en Amazon helemaal geen afluisterschandaal was geweest. De grote Amerikaanse technologiebedrijven zijn de aanstichters van de grootscheeps dataverzamelingen. Het is hun bron van bestaan – zij vergaren al die informatie over ons, in de hoop er geld aan te verdienen. Moet onze kritiek deze concerns dan niet omvatten?

Over deze vraag schreef de Duitse oud-minister van Defensie Karl Theo zu Guttenberg een interessante brief in de Financial Times van 8/11/13. De huidige backlash tegen de NSA en de Amerikaanse regering is nog maar kinderspel, denkt hij. Europese burgers, bedrijven en politici zullen tot ver in 2014 verontwaardigd blijven. Dat komt doordat de innige relaties tussen overheden en Amerikaanse technologieconcerns steeds duidelijker zullen worden voor een groot publiek. ‘Government’ verandert langzaam maar zeker in ‘googlement’, schrijft hij, en dat zal tot steeds meer mensen doordringen. Informatietechnologie speelt een doorslaggevende rol bij de vormgeving van beleid en politiek. Hij waarschuwt:

‘The shift from government to googlement – fuelled by the unprecedented ability of companies to gather, store and evaluate vast amounts of personal data – has just begun.’

Zu Guttenberg heeft geen smetteloze reputatie – hij moest aftreden nadat bleek dat hij delen van zijn proefschrift had geplagieerd. Maar zijn zorgen over de veiligheid van Europa zijn daarmee nog niet gediskwalificeerd. De (Amerikaanse) politiek en de technologieconcerns zijn steeds meer in elkaar verstrengeld geraakt. Pas met het NSA-schandaal dringt dit tot ons door. Dat steekt, omdat wij net zo goed al die Amerikaanse technologie gebruiken. Zelfs het Nederlandse bedrijfsleven schrikt nu dus terug voor de consequenties, schrijft de NOS. Maar hebben ze een alternatief dat wél veilig is?

Pleidooien voor een Europese zoekmachine (zoals bijvoorbeeld door de Duitse Frank Schirrmacher) klinken opeens toch iets minder vergezocht. De Braziliaanse president Dilma Roussef heeft Google en Facebook al geboden data over Braziliaanse klanten in een Braziliaanse en niet in een Amerikaanse cloud op te slaan. Zelfs Eurocommissaris Neelie Kroes pleit nu voor een Europese cloud, samen met Groen Links Europarlementariërs. Of het daarvan zal komen, is een tweede. Europa heeft een enorme achterstand op informatie-technologisch gebied. Maar het economisch-strategische belang van de Amerikaanse technologiesector begint nu wel door te dringen. Dat is de echte nieuwswaarde van het bericht over aarzelende Europese bedrijven en de cloud.

Voor een serieus en informatief blog over data zie: datadenkers.wordpress.com, verzorgd door het Rathenau Instituut